ایران ترجمه - دانستنیهای دارویی
به سایت ایران ترجمه خوش آمدید . Welcome To Irantarjome    جمعه 02 تير 1396

منوی کاربری

:نام کاربری
:کلمه عبور


عضویت

گروه مقالات

بازکردن | بستن

کاربران آنلاین

کاربران مهمان : 38
کاربر تعداد بازدید

آمار سایت

جزئیات مقاله

تعداد بازدید این مقاله : 2256


تاریخ انتشار مقاله : 1394 - 06 - 26

مدیر گروه / مترجم : گروه تحقیق و پژوهش
کدترجمه: KNO-1-4   رایگان
گروه: تحقیقات علمی->علوم پزشکی
نام فارسی: دانستنیهای دارویی
نام انگلیسی: Pharmaceutical Knowledge
تعداد صفحات فارسی: تعداد صفحات انگلیسی:
قیمت: ريال سال: انتشارات: سایت ایران ترجمه
مرجع فارسی:
مرجع انگلیسی:
دسته بندی: مقاله كامل توضیحات: گروه تحقیق و پژوهش
وب سایت: کشور: ایران
کلمات کلیدی: دانستنیهای دارویی:

شرح مقاله:

 

دانستنیهای دارویی

تعریف دارو : دارو به انگليسی Drug و به شکل کلی تر آن medicine در دانش پزشکی به هر ماده ای که برای درمان، تسکين علائم، تشخيص بيماری و یا پيشگيری از آن به کار رود و بر ساختار یا کارکرد ارگانيسم زنده اثر گذارد و پس از ورود به بدن عملکرد بدن را تصحيح کند، گفته می شود.

دارو ممکن است منشا طبيعی (گياهی یا حيوانی) داشته باشد و یا اینکه به طور مصنوعی تهيه شود. داروهای ً در آزمایشگاه و به دست پزشکان یا دارو سازان کشف شده و پس از تحقيقات کافی و تایيد شيميایی معمولا مراجع رسمی در کارخانه های داروسازی توليد می گردند.

 

نامگذاري داروها

کليه داروها اصولا با سه نام اختصاصي مشخص مي شوند :

نام ژنريک دارو : نام علمي دارو یا نام ژنريك دارو همان نام ماده موثره موجود در دارو است.

نام تجاري دارو : Brand name یا نام تجارتي نامي است که هر كارخانه سازنده اي براي يك دارو يك نام خاص استفاده نمايد كه از ابتداي سال 1380 مجددا اين نامها بتدريج در حال وارد شدن به بازار دارويي ايران است.

نام شيميايي دارو : فرمول شيميايي عناصر تشکيل دهنده دارو را بيان می کند.

 

نام ژنريک دارو : کلوپيدوگرل   CLOPIDOGREL

نام تجاري دارو : اوسویکس OSVIX، پلاویکس PLAVIX، زیلت  ZYLLT.

نام شيميايي دارو :

(+)-(S)-methyl 2-(2-chlorophenyl)-2-(6,7-dihydrothieno[3,2-c]pyridin-5(4H)-yl)acetate

 

داروهای بدون نسخه:over-the-counter - OTC

کلمه OTC مخفف over-the-counter است یعنی فروش دارو بدون نسخه که می توان حتی بدون تجویز و نسخه پزشک هم از داروخانه ها تهيه نمود. این داروها عموما برای تسکين درد و یا برطرف کردن علائم سرماخوردگی - آنفلوآنزا و حساسيت بکار ميرود. شایعترین داروهای OTC عبارتند از :

 

Pain relievers  = مسکن ها

Antihistamines = آنتی هيستامين - ضد حساسيت ها

Decongestants = دکونژستانها - ضد احتقانها

Cough medicines = داروهای ضد سرفه

 

مسکن ها

این دسته از داروها برای برطرف کردن سردرد و تب یا دردهای عضلانی و استخوانی بکار می روند و شامل : داروهای ضد التهاب غير استروئيدی و استامينوفن می شوند .

 

آنتی هيستامين ها

آنتی هيستامين ها داروهایی هستند که با مها ر گيرنده های مربوط به خارش - تحرکات بينی - ترشح خلط و عطسه سبب کنترل آنها می شوند. این داروها عموما بعنوان ضد حساسيت در بين مردم شناخته می شوند. از مهمترین آنها می توان از داروهای زیر نام برد :

دیفن هيدرامين - کلرفنيرامين - کلماستين - هيدروکسی زین - پرومتازین - لوراتادین - زادتين - سيتيریزین - کتوتيفن و ...

 

دکونژستانها - ضد احتقانها  

دکونژستانها داروهایی هستند که باعث تنگی رگهای مخاط بينی شده و سبب فروکش کردن التهاب و ورم و احتقان در این ناحيه می شوند از داروهای ضد احتقان بدون نسخه می توان از پزودو افدرین و فنيل افرین نام برد.

 

داروهای سرفه

داروهایی که برای سرفه تجویز می شود دو دسته هستند : یکی داروهای ضد سرفه سبب مهار رفلکس سرفه می شوند که از جمله آنها می توان از دکسترومتورفان و کلوبوتينول نام برد. گروه دیگر این داروها اکسپکتورانت ها هستند که سبب رقيق شدن خلط شده و بدین وسيله باعث می شوند که با هر بار سرفه مجاری تنفسی از خلط و ترشح پاک شود. که در این گروه گایافنزین قرار دارد که هم بصورت مجزا و هم درتركيب اكسپكتورانت ساده و كدئين وجود دارد.

 

اشکال دارویی

اشکال دارویی ز آنجا که اغلب اثر بخشی داروبستگی به شکل دارو و راه مصرف آن دارد.لذا پس از بررسی اثرات دارویی یک دارو، آن را به بهترین شکل ممکن تهيه و عرضه می نماید تا علاوه بر آزادی پزشک در انتخاب راه تجویز(بر اساس شرایط بيمار) مورد قبول بيماران نيز قرار گيرد.

 

داروها ممکن است:منشا گياهی(مانند بلادونا) و یا منشا معدنی(مانند کلسيم) و یا منشا حيوانی(مانند انسولين) و یا منشا شيميایی(مانند آسپرین) داشته باشند.

 

انواع اشکال دارویی به شکل زیر می باشد:


1- قرص - Tablet

2- کپسول – Capsule

3- شربت – Syrup

4- آمپول – Ampoule

5- ویال – Vial

6- پماد – Ointment

7- کرم – Cream

8- لوسيون – Lotion

9- ژل – Gel

10- شیاف – Suppository

11- قطره – Drop

12- پودر یا ساشه - Sachet & Powder

13- اسپری – Spray

14- سرم

 

اشکال دارویی جامد خوراکی از پر مصرف ترین اشکال دارویی می باشند. راحتی حمل، راحتی مصرف، ارزانی قيمت، پایداری فرآورده و عدم نياز به کارکنان کارآزموده از مزایای این اشکال می باشد که شامل موارد زیر می باشد:

 

انواع قرص  (Tablet)

قرصها اشکال دارویی جامد هستند که از فشرده شدن گردها و گرانولها به وجود می آیند و شامل اشکال زیر می باشند:

 

1- قرص عادی - Tab Compressed

که از فشرده شدن ساده مواد اوليه تهيه می شوند. مثل: Tab Acetaminophen


2- قرصهای دارای یک شيار و دو شيار -  Tab Double scored & Scored

 

قرصهای یک شياری و دو شياری قرص هایی هستند که به ترتيب برروی آنها یک شيار و دو شيار کشيده اند.

قرصهای فوق را می توان با قرار دادن چاقو و وارد کردن فشار به ۲ یا ۴ قسمت تقسيم کرد. مانند دیگوکسين (Digoxin) که در بيماران قلبی استفاده می شود.

 

3- قرص روکش دار –  film-coated tablet

این قرص ها به سه دسته زیر تقسيم می شوند:


الف- قرص با پوشش قندی -  Sugar coated (S.C.)

در این شکل دارویی هسته مرکزی را با شربت پوشش داده اند. طعم و بوی دارو حس نمی شود و دارو در مقابل ً نور به طور نسبی محافظت می شود. قرصهای S.C دارای ظاهر زیبا و خوشرنگ هستند از این رو عموما شایعترین اشکال داروی مسموم کننده کودکان است. ساخت پرزحمت و وقت گير آنها از معایب آنها است. به قرصهای S.C دراژه نيز گفته می شود.مانند ایبوپروفن(Ibuprofen) که داروی ضد درد است.

 

ب- قرصهای دارای پوشش روده ای -  Enteric coated Tab

در این نوع قرص پوشش روی قرص ( استات سلولز ) در pH اسيدی نامحلول و در pH قليایی محلول است از ً داروهایی را که در اسيد معده تخریب می شوند و یا برای معده اینرو اینگونه قرصها در روده باز می شوند. معمولا اثر تحریکی دارند را به این شکل تهيه می کنند. همچنين با توجه به تفاوت pH در نقاط مختلف روده می توان دارو را طوری طراحی کرد که در قسمت معينی در روده باز شود و اثر خود را در آن ناحيه اعمال کند. مانند Bisacodyle  که داروی مسهل است.

 

ج- قرصهای دارای پوشش لایه نازک - Film coated Tab

در این نوع قرصها یک لایه پليمری نازک برروی هسته مرکزی کشيده شده است. مزایای آن مانند S.C است با این تفاوت که ظاهر زیبایی ندارد. مانند : Propranolol و Tab F.C Metronidazole

 

4- قرص جوشان -  Tablet Effervescent

قرصهای جوشان، قرصهایی هستند که در داخلشان اسيد تارتریک، اسيد سيتریک و بی کربنات سدیم وجود دارد ودر اثر مجاورت با آب گاز دی اکسيدکربن آزاد می کند. CO2 آزاد شده علاوه بر متلاشی کردن قرص سبب ایجاد مزه مطلوب و پوشيده شدن مزه نامطلوب بخصوص مزه شوری فرآورده می شود. قرصهای جوشان برای ترغيب کودکان به مصرف دارو بسيار مناسبند ضمن اینکه فرآورده هایی که در محيط مایع ناپایدارهستند را می توان به این شکل تهيه کرد و سپس در هنگام مصرف به صورت محلول درآورد. مانند قرص جوشان ویتامين C.

قرصهای جوشان شدیداً به رطوبت حساس هستند. از اینرو باید آنها را در قوطی حاوی دارو نگهداری کرد و تا از قبل از مصرف نباید آنها را از جلد درآورد.

 

5- قرص زیر زبانی -  Tablet Sublingual

فرآورده های S.L را در زیر زبان قرار می دهند. این اشکال دارویی برای مواردی به کار می روند که یا در اسيد معده ناپایدارند، یا جذب کمی از روده دارند و یا توسط آنزیمهای دستگاه گوارش و کبد به طور وسيعی بی اثر می شوند. ایزوسورباید (Isosorbide) که داروی ضد آنژین صدری است، نمونه ای از قرصهای زیر زبانی است.

 

6- قرص مکیدنی -  Tablet Lozenges

لوزنج ها فرآورده هاي جامدي هستند كه به طور عمده از شكر و صمغ تهيه شده اند. صمغ در فرمولاسيون، به فرآورده قوام و چسبندگي مي بخشد و آهسته رهش شدن دارو را تسهيل مي كند. لوزنج ها براي درمان بيماري هاي دهان و گلو و تجويز ضد احتقان ها يا ضد سرفه ها به صورت آهسته رهش بكار مي روند.

 

7- قرص جویدنی -  Tablet Chewable

قرصهایی هستند که باید در هنگام مصرف جویده شوند. عموما دارای موادی هستند که مزه خوشایندی دارند. داروهایی را به این شکل می سازند که حتما باید در معده و یا در هنگام ورود به روده کاملا باز شده باشد. مانند قرصهای ضد اسيد و داروی مبندازول (Mebendazole ) که یک داروی ضد کرم است.

 

8- قرص پیوسته رهش -  Extended release

قرصهای پيوسته رهش یا طولانی اثر قرصهایی هستند که به واسطه اعمالی که روی آنها انجام شده است، فرآورده خود را در مدت زمان طولانی تری آزاد می کنند. مزایای این دارو عبارتست از:

 

کاهش دفعات مصرف دارو

افزایش رغبت بيمار به مصرف

کاهش عوارض جانبی

به صرفه بودن از نظر اقتصادی

 

مانند تئوفيلين طولانی اثر (Theophyline S.R). لازم به تذکر است که هر دارویی را نمی توان به این شکل توليد کرد ویا هر دارویی را لازم نيست به این شکل درآورند. انواع مختلف آن عبارتند از :

 

Sustained Release [S.R]

Extended Release[E.R]

Delayed Release [D.R]

Retard

 

نکته : این قرصها قابل تقسيم کردن نمی باشند. چرا که تقسيم قرص باعث آسيب دیدن روکش قرص و از بين رفتن خاصيت عملکرد تأخيری دارو می شود.

 

9- قرص واژینال -  Tablet Vaginal

مثل: Clotrimazole Tab Vag

 

 

انواع کپسول – Capsule

کپسولها پوسته های ساخته شده از ژلاتين هستند که ماده دارویی را می توان در آنها جای داد. عموما مقایسه با قرصها ماده موثره بيشتری را می توان در کپسولها جای داد. بر حسب نوع ساخت، کپسولها به دو نوع سخت و نرم تقسيم می شوند. كپسول هاي ژلاتيني نرم، كپسول هاي يك تكه اي مي باشند كه سه عمل شكل گيري، پركردن و بسته شدن ( Sealing) در يك پروسه توليد صورت مي گيرد. محتويات اين گونه كپسول ها معمولا محلول ها يا داروهاي پراكنده در مايعات غيرآبي مي باشند.

 

ژلاتين پوسته کپسول در آب سرد نامحلول است اما می تواند تا ده برابر وزن خود آب جذب کند. از این رو در مجاورت با مایعات دهان خيلی سریع نرم وليز می شود. ژلاتين در دمای ۳۷ درجه سانتيگراد ذوب می شود از این رو پس از بلعيده شدن در معده ژلاتين ذوب شده وماده دارویی آن آزاد می شود. ژلاتين ذوب شده نيز هضم می شود.

 

کپسولها می توانند رطوبت محيط را به خود بگيرند و یا رطوبت موجود در پوسته را از دست بدهند. با توجه به همين مسئله باید از قراردادن کپسولها در محيط مرطوب خودداری کرد زیرا علاوه بر تغيير شکل کپسول امکان ناپایدار شدن فرآورده داخل کپسول نيز می باشد. همچنين در محيط خشک کپسول می تواند بسيار شکننده شود و مقداری از پودر آن در هنگام مصرف خارج شود در نتيجه مقدارماده موثره کمتری مصرف می شود و هم طعم دارو حس می شود. کپسولها چنانچه در کنار هم قرار گيرند به یکدیگر می چسبند و امکان جدا کردن آنها نيست. حس نشدن بو وطعم دارو از مزایای کپسولها است. از کپسولهای سخت می توان به کپسول آموکسی سيلين اشاره کرد. و از کپسولهای نرم می توان نيتروگليسيرین و ویتامين A اشاره کرد.

 

الف - کپسول خوراکی - Oral Capsule. مثل: Cap Amoxicillin

ب- کپسول تنفسی -  Inhalation capsule

این کپسول ها توسط دستگاه Spin haler استفاده می سود مثل: inhalation cap Cromolyn Sodium

 

شربت ها – syrup

شربت ها در اندازه های 120 - 100 - 60 سی سی موجود می باشد. شربتها فرآورده هایی مایع تغليظ شده حاوی شکر و یا مواد جانشين شونده آن می باشند. شربت ها از بهترین فرآورده های خوراکی بخصوص برای کودکان می باشند. در شربت ها مزه نامطبوع مواد دارویی به واسطه شيرینی شکر و همچنين چگالی زیاد مایع حس نمی شود.

 

الگزیرها -  Elexir

در این فرآورده ها با استفاده از الکل سبب حل شدن موادی می شوند که در آب نامحلول یا کم محلول و در الکل محلول است. ميزان الکل الگزیرها بسته به نوع ماده موثره متفاوت است. به علت وجود الکل در فرآورده، باید در ً محکم بسته شود و فرآورده باید دور از حرارت باشد. الگزیرها در مقایسه با شربت ها ظرف حاوی فرآورده کاملا دارای شيرینی و چگالی کمتری دارند. مانند الگزیر دیفين هيدرامين (Hydramine Diphyn).

 

سوسپانسيون ها  -  Suspensions

سوسپانسيون ها از مخلوطهای ناهمگن مایع می باشند که در آنها یک ماده جامد نامحلول، در آب پراکنده شده است. سوسپانسيون ها گاه آماده هستند و گاه در هنگام مصرف فرآورده تهيه می شوند. علل تهيه مواد به صورت سوسپانسيون عبارتست از:

 

الف- مزه نامطلوب یک ماده در حالت نامحلول بسيار ناچيز است.

ب- برخی مواد در حالت محلول ناپایدار هستند اما در حالت سوسپانسيون پایدار هستند.

ج- برخی مواد را نمی توان در حلال مناسب حل کرد اما با تهيه سوسپانسيون آن ها می توان یک فرآورده مایع را تهيه کرد.

 

سوسپانسيون ها را باید در ظرف دهان گشاد که در بالا دارای فضای خالی باشد (برای بهتر مخلوط شدن فراورده در هنگام تکان دادن)، به دور از یخ زدگی، نور و حرارت زیاد نگهداری شود.

مانند : آلومينيوم ام جی اس ( Al.Mg.S) که به صورت سوسپانسيون آماده در دسترس است و یا آموکسی سيلين ( Amoxicillin) که به صورت پودر برای تهيه سوسپانسيون در دسترس می باشد.

 

تنطورها – teintures

تنطورها عصاره های الکلی فرآورده های گياهی می باشند و امروزه مصرف چندانی ندارند.

 

آمپول -  Ampoule

آمپول را می توان به چهار طریق زیر تزریق کرد:

الف – عضلانی – IM.  مثل: Amp Nandrolone Decanoate

نکته : سرعت جذب از سه عضله به ترتيب زیر می باشد: عضله بازو > عضله ران > عضله سرین

 

ب-  وریدی -  IV. مثل: Amp Vit C

ج-  زیرجلدی -  SC. مثل: Amp Insulin

 

نکته : به دلایل جریان خونی کمتر پوست سرعت جذب از این راه کمتر از طریق عضلانی است.

نکته : مزیت تجویز زیر جلدی به عضلانی در یکنواخت تر بودن روند جذب می باشد.

 

د- انفوزیون -  INF. مثل: Amp Atracurium Besylate & Amp Calcium Gluconate

 

 

ویال -  Vial. مثل: Vial Penicillin

پماد-  Ointment. به 3 صورت ذیل:


الف- پماد موضعی -  Topical Ointment. مثل: Top Oint Betamethasone

ب- پماد چشمی -  Ophtalmic Ointment. مثل: Oph Oint Tetracycline

ج- پماد مقعدی -  Rectal Ointment. مثل: Rectal Oint Anti Hemorrhoid

 

کرم – Cream

كرم ها امولسيونهاي نيمه جامد مي باشند كه كاربرد خارجي دارند. كرم ها شامل دو نوع آبكي و روغني مي باشند كه نوع آبي امولسيون O/W و نوع روغني امولسيون W/O مي باشد. كرم ها براي ايجاد اثرات نرم كننده و مرطوب كننده و يا تجويز دارو از طريق جذب پوستي ( Percutaneaus) بكار مي روند. كرم هايي كه روي زخم هاي بزرگ و باز استفاده مي شوند، بايد استريل باشند.

 

لوسيون -  Lotion

درصد غلظت آن از کرم کمتر می باشد و دارای ذرات جامد معلق چربی است. لوسيون ها فرآورده هاي مايعي هستند كه كاربرد خارجي دارند و استفاده از اين فرآورده ها نياز به مالش دادن ندارد. اين محصولات يا به صورت آهسته روي پوست ماليده مي شوند يا اينكه با يك پانسمان مناسب روي پوست قرار مي گيرند.

 

ژل -  Gel

ژل ها محصولات نيمه جامد،غير روغني و شفافي هستند كه استفاده خارجي دارند. عامل ژله كننده ممكن است ژلاتين، كربوهيدرات (مثل نشاسته، تراگاكانت، سديم آلژينات) و يا يك مشتق سلولزي باشد. ژل هايي كه براي زخم هاي باز و بزرگ بكار مي روند بايد استريل باشند. آنها به چهار صورت زیر می باشند:

 

الف- ژل موضعی -  Topical Gel. مثل: Top Gel Piroxicam

ب- ژل واژینال -  Vaginal Gel. مثل: Vag Gel Clindamycin

ج- ژل چشمی -  Ophtalmic Gel. مثل: Oph Gel Lipsec

د- ژل دهانی -  Oral Gel. مثل: Oral Gel Benzocaine

 

شياف -  Suppository

شياف ها فرآورده هاي جامدي هستند كه براي استفاده در ركتوم یا واژن طراحي شده اند. شياف ها در ركتوم ذوب، حل يا پراكنده مي شوند و اثر موضعي يا سيستميك از خود نشان مي دهند. شیاف به دو صورت زیر می باشد.

 

الف- شیاف واژینال -  Vaginal Suppository. مثل: Vag Supp Miconazole

ب- شیاف مقعدی -  Rectal Suppository. مثل: Rectal Supp Diclofenac

 

قطره -  Drop

قطره به سه صورت ذیل است:

الف- قطره چشمی -  Drop Eye. مثل: Eye Drop Chloramphenicol

نکاتی که باید در مورد قطره های چشمی بدانيم:

-         انداختن فاصله 5 تا 10 دقيقه ای بين قطره های چشمی متفاوت

-         چکاندن یک قطره در چشم

-         عدم استفاده از قطره های چشمی پس از 15 الی 30 روز از باز شدن در ظرف

-         مشورت با پزشک در صورت سوزش بيش از چند دقيقه ای

 

ب- قطره گوشی -  Drop Ear. مثل: Ear Drop Polymixin

ج- قطره بینی -  Nasal Drop. مثل: Nasal Drop Naphazoline

 

دارو مي تواند اثرات موضعي از جمله اثرات آنتي هيستاميني، منقبض كننده عروق و ضد احتقان داشته باشد. به موازات اين اثرات ممكن است دارو از طريق غشاء موكوسي جذب سيستميك شود كه هورمون پپتيدي اكسي توسين و وازوپرسين از اين جمله مي باشند.

 

نکته : استفاده طولاني مدت از منقبض كننده هاي عروقي بيني ممكن است اثرات معكوس داشته باشد و منجر به گشادشدن عروق و احتقان بيشتر گردد.

 

 

پودر یا ساشه -  Sachet /  Powder

پودرها یا گردها ذرات ریز یک ماده دارویی هستند که فعاليت خاصی برروی آنها انجام نگرفته است. پودرها را آنها را برای مصرف در مایع حل می کنند. گاهی برای مصارف خارجی به کار می برند. برای مصارف خوراکی عموما از معایب این روش مصرف می توان عدم امکان پوشاندن طعم دارو و عدم حفاظت دارو در برابر عوامل ناپایدار کننده مثل رطوبت و اکسيژن را نام برد. همچنين پودرهایی که به آب دوستی زیادی ندارند نمی توان به راحتی در آب حل نمود. مثالی از این مورد مانند داروی سولفات باریم که یک داروی حاجب می باشد.

 

گرانول ها -  Granules.مثل: powder O.R.S & Powder Sorbitol

گرانول ها از بهم چسبيده شدن ذرات پودرها به وجود می آیند. از مزایای آنها پایداری بيشتر و حلاليت راحت تر است. اگرچه در این شکل دارویی نيز طعم دارو کاملا حس می شود. به بسته گرانول ها ساشه نيز گفته است. مانند داروی سوربيتول که یک داروی ملين است.

 

اسپری -  Spray

اشــــکال استـنشاقی آن  بــــه دو دسته کلی تقسيم می شوند:

-         اشکالی که به صورت دوزبندی چندگانه هستند - metered dose inhalers or MDIs

-         اشکال استنشاقی که به صورت پودر خشک هستند - dry powder inhalers or DPIs

 

MDIها نیز به سه دسته ذیل تقسیم می شوند:

الف- اسپری موضعی - Topical Spray. مثل: Top Spray Lidocaine

ب- اسپری بینی-  Nasal Spray. مثل: Nasal Spray Beclomethasone

ج- اسپری دهانی -  Inhalation Spray. مثل: Inhalation Spray Salbutamol

 

نکته : تنها 10 درصد یک پاف که به طور صحيح مصرف شده باشد به برونش ها می رسد.

 

 

سرم ها – Serum

اهداف سرم درماني :

به منظور تامين نياز آب و الكتروليتها و تامين مواد غذايي مورد نياز بدن و همچنين دسترسي به وريد در صورت بد حال بودن بيمار از سرم به عنوان k.v.o يعني (باز نگه داشتن رگ )استفاده مي شود .

 

سرم : 2/3 – 1/3

ين سرم تركيبي از قند 33/3 درصد و 9 درصد نمك است.كه به منظور تامين انرژي مورد نياز بيمار و جبران كمبود حجم مايعات و برقراري جريان ادرار و به منظور باز نگه داشتن رگ به عنوان k.v.o و همچنين موثر در مسموميتها استفاده مي شود.

 

سرم كلرو سديم 9% يا نرمال سالين يا سرم فيزيولوژي

الکتروليت است و ترکيبات آن شامل سدیم و کلراید و ph محلول 4.5 - 7 می باشد. این سرم برای جایگزینی مایعات و الکتروليت در صورت کم بودن سدیم به دليل از دست رفتن الکتروليتها بکار می رود.

 

این سرم به دو شکل قابل تزریق و غير قابل تزریق تقسيم می شود.

قابل تزریق:

-         جبران کمبود مایعات بدن مانند اسهال – استفراغ – خونریزی ها

-         بالا بردن فشار خون در افرادی که سابقه فشار خون و دچار افت فشار خون شده اند

-         انما یا تنقيه ( تخليه محتویات داخل روده بيمار قبل از اعمال جراحی (

-         شستشوی زخم ها در زمان تعویض پانسمان

غير قابل تزریق :

-         شستن ماشين دیاليز

-         شستن ماشين ساکشن

 

رینگر

رینگر همان سرم نمکی است که به آن یکسری املاح اضافه شده است املاح موجود در این سرم : سدیم، کلر، پتاسيم و کلسيم می باشد. درموارد اورژانس از جمله خونريزيها ؛ سوختگيها ؛ برق گرفتگي وهمچنين موارد شوك و اسهال و استفراغ شديد به منظور جبران كمبود حجم مايعات و الكتروليتهای بدن استفاده مي شود .در درمان کاهش پتاسيم بدن مثل زمانی که فرد داروی ادرار آور مثل لازیکس را طولانی مدت مصرف می کند نيز کاربرد دارد.

 

سرم رینگر لاکتات

این سرم الکتروليت و جانشين شونده پلاسما است. این سرم چند الکتروليتی است و شامل سدیم، پتاسيم، کلسيم، کلر و لاکتات می باشد. رینگر لاکتات یک محلول یونی است که حجم خون را افزایش داده و تعادل آب و الکتروليتها را برقرار می سازد. یون لاکتات موجود در این فرآورده که به سرعت به یون بی کربنات متابوليزه می شود، در تنظيم تعادل اسيد - باز دخالت دارد. این سرم برای جایگزینی مایعات و الکتروليتهای از دست رفته، برقراری تعادل مجدد آب و الکتروليت بدن به خصوص قبل و پس از جراحی مصرف می شود.

 

سرم قندی 5%:

الف- تامين انرژی بيماران ناشت

ب- کمک به تسکين درد پس از اعمال جرا حی

ج- کمک به کاهش تب

د- ایجاد ادرار و کمک به دفع سموم بویژه در مسمومين

 

سرم قندی 10%:

الف- کمک به کاهش تب های بسيار بالا

ب- درمان افت قند خون شدید

ج- ایجاد ادرار و کمک به دفع سموم

د- کمک به ایجاد ادرار بخصوص در بيماران کليوی

ه- کمک به ترميم زخم مثل سوختگی ها

 

محلولهای جایگزین پلاسما : که به انواع زیر تقسيم می شوند:

الف- سرم دکستران

گروه درمانی این سرم به عنوان جانشين شونده پلاسمای خون است. ترکيبات آن شامل دکستروز یا کلرورسدیم می باشد. افزاینده سریع الاثر حجم پلاسما، اثر کلوئيدی اسموتيک دارد که مایعات را از فضای بينابينی به داخل عروق کشيده و باعث افزایش حجم خون می شود. "دکستران 40" چسبندگی اریتروسيتها را کم کرده و باعث کاهش چگالی خون می شود. این سرم در درمان کمکی شوک ناشی از خونریزی، سوختگی و جراحی بکار رفته و مقدار تجویز دارو بستگی به ميزان مایعات از دست رفته و غلظت خون دارد. دکستران در موارد ادم ریوی و در بيماران کليوی نباید مصرف شود.

 

ب- هماکسل

این محلول حجيم کننده پلاسما در موارد شوک ناشی از کاهش حجم خون به علت خونریزی، سوختگی، التهاب لوزالمعده، از دست رفتن آب و الکتروليتها در اثر استفراغ و اسهال مداوم، بيماریهای غده فوق کليوی و کليه ها و اغمای دیابتی مصرف می شود. این سرم محلول حامل برای 33 انسولين است و مورد منع مصرف کامل این دارو گزارش نشده است از استخوان گاو نر در ساخت آن استفاده می گردد باید در یخچال نگهداری شود.

 

ج- مانيتول

در درمان خيز مغزی برای کاهش فشار داخل جمجمه، برای کاهش فشار داخل چشم، برای آماده کردن بيمار برای جراحی داخل چشم، برای تسریع دفع ادراری مواد ساليسيلات، باربيتورات و ليتيم و جلوگيری از آسيب کليوی ناشی از این داروها و برای اندازه گيری سرعت فيلتراسيون گلومرولی کليه ها استفاده می شود. این دارو اسمولاریته پلاسمای خون را بالا برده و در نتيجه موجب افزایش جریان آب از بافتها به داخل مایع ميان بافتی می شود. این سرم موجب افزایش دفع ادرار می شود.

 

سرم اینتراليپيد

یک محلول غذایی برای تغذیه تام وریدی می باشد. این دارو که از روغن لوبيای سویا یا آفتابگردان تهيه می شود، مخلوطی از تری گليسریدهای خنثی و عمدتا اسيدهای چرب است. این فرآورده ها پس از متابوليزه شده به عنوان منبع انرژی در بدن مورد استفاده قرار می گيرد.

 

سرم آمينو اسيدی

سرم تغذیه تزریقی و ماده کالری زا می باشد. اشکال دارویی آن به صورت آمينو اسيد 5 درصد و 10 درصد است .ترکيبات آن شامل اسيدهای آمينه ضروری و غير ضروری، نيتروژن و الکتروليتها می باشد .در بيماران کبدی مبتلا به سيروز یا هپاتيت، تغذیه حمایتی، تکميل و حفظ پروتئين بدن از راه تزریق وریدی برای تامين متابوليسم طبيعی و در مواردی که جذب معده ای - روده ای مختل باشد. مصرف همزمان اسيدهای آمينه با تتراسيکلين ممکن اثرات حفظ کننده پروتئينها را کاهش دهد.

مقالات مرتبط

تبلیغات

  • فروشگاه کتاب زبان ایران
    تعداد بازدید : 4776
  • میدان انقلاب تهران
    تعداد بازدید : 4205
  • موسسه انتشارات صانعی
    تعداد بازدید : 3516
  • کتابخانه تخصصی زبان انگلیسی
    تعداد بازدید : 3757
  • ایران مهتا
    تعداد بازدید : 2189
  • گروه تجارت الکترونیک پارسا
    تعداد بازدید : 1999

تبلیغات کاربران

اعطای نمایندگی تعداد بازدید : 2869
تلگرام تعداد بازدید : 380
معرفی رشته فوق تخصصی درد تعداد بازدید : 329