به سایت ایران ترجمه خوش آمدید . Welcome To Irantarjome    جمعه 09 آبان 1393

منوی کاربری

:نام کاربری
:کلمه عبور


عضویت

گروه مقالات

بازکردن | بستن

آمار سایت

جزئیات مقاله

تعداد بازدید این مقاله : 1126


تاریخ انتشار مقاله :

مدیر گروه / مترجم :
کدترجمه: GLS-18   رایگان
گروه: ->_اصطلاحات علمی
نام فارسی: اصطلاحات و لغات جغرافی و زمین شناسی - بخش 4
نام انگلیسی: Geography and Geology Terms
تعداد صفحات فارسی: تعداد صفحات انگلیسی:
قیمت:0 ريال سال: انتشارات:
مرجع فارسی:
مرجع انگلیسی:
دسته بندی: مقاله كامل توضیحات:
وب سایت: کشور:
کلمات کلیدی: :

شرح مقاله:

 

سایت ایران ترجمه مرجع مقاله های دانشگاهی ترجمه شده

فرهنگ اصطلاحات عبارات و واژه‌ های جغرافی و زمین شناسی - 4

 

www.irantarjomeh.com

 

Geography and Geology terms

 

Pacific ocean

اقيانوس- يا اقيانوس كبير پهناورترين و بزرگترين اقيانوس كره زمين است

Paddy

شالی شلتوک برنجی که هنوز پوستش کنده نشده باشد

Paleogeography

جغرافياي ديرينه- بررسي وضعيت پوسته زمين از نظر قرار گرفتن خشكي ها و درياها در روزگاران گذشته

Panama

پاناما- تنگه ايست ميان اقيانوس اطلس و اقيانوس كبير كه آمريكاي مركزي را از آمريكاي شمالي جدا مي ساز

Panhandle

باريكه- باريكه اي از سرزمين يك كشور كه در امتداد كرانه هاي كشور همسايه پيش رفته باشد

park

پارك، فضاي سبز شهري- به فضاهاي سبز تفريحي كه كليه شهروندان امكان استفاده از آن را دارند پارك مي گويند

Parkway

پارك وي، بيشه راه- بزرگراه شرياني كه ترافيك آن جاري نيست و قسمتي از آن در دسترس بوده و يا بطور كامل، محدوديت دسترسي دارد

parliament

مجلس هیئت عالی مقننه یک واحد سیاسی عمده که در کشورهای مختلف به اسامی گوناگون نامیده می شود .

Pashtu

پشتو یکی از زبانهای ایرانی خاوری که بیشتر در غرب و جنوب افغانستان و شمال غرب پاکستان رواج داشته است . این زبان که الفبای آن فارسی است به عنوان زبان رسمی افغانستان شناخته شده است . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Pass

گردنه معبری از یک طرف کوه بطرف دیگر که از نقاط مجاور پائین تر باشد .

Passage

معبر گذرگاه – محلی از رودخانه که بتوان از آن عبور کرد .

Pastoral farming

دامپروری نوعی دامداری که طی آن دام های مانند گاو ، گوسفند ، خوک و امثال آن را تحت شرایط مناسبی نگهداری و پرورش داده و از شیر ، گوشت ، پشم و یا پوست آن ها استفاده می گردد . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Pasture

چراگاه علفزاری که برای چرای چهارپایان اثلی اختصاص داده می شود . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

pattern

الگو ، نمونه ، مدل مؤلف:دکتر رحیم سرور

peak

اوج- دوره اي كه تقاضا براي خدمات حمل و نقل در بالاترين اندازه است

Pebble

ريگ- ريگ عبارت از خرده سنگي است كه بوسيله باد يا آب سائيده شده و تقريباً گرد و صيقلي گرديده باشد

Pebble mound

ریگ پشته توده ی از ریگ که روی هم انباشته شده باشد. مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

pediment

دشت سر - دشت پایکوهی که دامنه ها را به سطوح همار دشت اتصال میدهند معادل انگلیسی آن را گلاسی گویند

pediplain

دشت سر توسعه یافته - دشتهای پایکوهی

Pegmatite

پگماتیت نوعی سنگ آذرین که کاملا\" سخت و متراکم بوده و از دانه های بلورین درشتی تشکیل یافته است . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Peninsula

شبه جزيره- بخشي از خشكي را كه در آب پيش رفته باشد و سه طرف آن را آب گرفته باشد. مانند شبه جزيره عربستان

peniplain

دشت سر - دشت پایکوهی که دامنه ها را به سطوح هموار دشت اتصال میدهند

Perigee

حضیض نقطه ای از گردشگاه یا مدار ماه یا ماواره بدور زمین که کمترین فاصله از کره زمین را داشته باشد . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Period

دوره یکی از تقسیمات زمانی که کوتاهتر از دوران و درازتر از دور است . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Permafrost

یخبندان دائمی یخبندان همیشگی خاک و مواد پوسته زمین که ژرفای آن گاه به میزان قابل توجهی می رسد .

Permeable rocks/ pervious rocks

سنگهاي نفوذپذير- سنگهاي سوراخ داري كه آب بدرون آن ها نفوذ كرده و به آساني از آن ها عبور كند

Permian

پرمین ششمین دور زمین شناسی از دوران دیرین زیوی ) کهن زیست ) که از 270-225 میلیون سال بدرازا کشیده است. مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

perphery

پيرامون- در الگوي مركز، پيرامون به مناطقي گفته مي شود كه خارج از مركز قرار دارد

Persia

پرسیا یونانیان باستان این نام را که مشتق از نام استان فارس بود به تمام ایران اطلاق میکردند و تاکنون نیز در تمام اروپا باقی و شایع است . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

petrochemistry

پتروشیمی صنعت اشتقاق مواد شیمیایی از مواد نفتی یا گاز طبیعی . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Petrogenesis

سنگزائي- عمدتاً پديد آمدن سنگ ها به خصوص سنگهاي آذرين را گويند

Petroleum

نفت عبارت از مخلوطی از ئیدوکربن های جامد و مایع و گاز که معمولاً با حفر چاههای مخصوص از زیر زمین استخراج می گردد .

phenomenon

پدیده،حادثه،نمود این پدیده ها از فعالیت انسان در راه دخل و تصرف محیط طبیعی و ایجاد تغییر در آن به وجود می آیند . مانند شهر، روستا ... مآخذ: بدری فر.\"جغرافیای انسانی ایران\"

Photon

فوتون جزء تجزیه ناپذیر انرژی الکترومغناطیسی و یا یک کوانتوم انرژی الکترومغناطیسی .

Photostat

فتواستات کپی برداری از روی نقشه یا تصاویر دیگر از راه برگردانیدن تصویر منفی کاغذی به تصویر مثبت کاغذی .

Photosynthesis

فتوسنتز- تشكيل مواد آلي در اندام گياهان عالي از تركيب انيدريد كربنيك با آب، تحت تأثير نور خورشيد

Physical geography

جغرافياي طبيعي- شاخه اي از جغرافيا، كه عوارض طبيعي زمين را مورد بررسي قرار مي دهد و دربارۀ شكل و ريخت پوسته زمين گفتگو مي كند

Physical limit

حدود طبیعی ، تعیین و معرفی حدو حدودیک واحد سیاسی-اداری یا پهنه و مکان جغرافیایی به وسیله شرایط و مؤلفه های طبیعی مانند ناهمواریها ، رودها و دریاها ، پوشش گیاهی و .... حدود طبیعی نامیده می شود . مآخذ: رهنمایی ،محمدتقی.\"مجموعه مباحث و روشهای شهرسازی جغرافیا\"

Piedment

کوهپایه یا دامنه کوه ، منطقه ای که در پای کوه واقع شده باشد .

pipcrack

سوزنهای یخی

piping

فرسایش تونلی

Pisces

حوت دوازدهمین صورت فلکی در منطقه البروج و دوازدهمین برج . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Pitch

قیر محصول باقیمانده از تقطیر نفت خام و قطران است و برای آسفالت و عایق سازی سقف و کف ساختمان ها کاربرد دارد .

Plage

پلاژ واژه فرانسوی به مفهوم ساحلی از دریا که از شن وماسه پوشیده شده باشد . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Plain

دشت،يک ناحيه وسيع مسطح همراه با شيب ملايم، و معمولاً کم ارتفاع. منبع: فشارکي، پ.، فرهنگ جغرافيا، انتشارات اميرکبير، 1379 جلگه ،

Plain/desert

هامون زمین مسطح و پوشیده از قشر خاکی که معمولاً ارتفاع کمی از سطح دریا داشته باشد .

Plan

پلان- نقشه مقياس بزرگي كه كليه عوارض حتي راهها به شكل واقعي خود رسم گردند

planche

لغزش لایه های زمین شناسی

plane

برنامه- توالي گام به كام اقدامهايي توسط سياستگذاران كه براي دستيابي به اهداف در محدوده اي معين اعمال مي شود

Planetary winds

بادهاي سياره اي- آن دسته از بادهائي كه به دليل گردش كلي هوا پديد مي آيند

Planets

سيارات- اجرام فلكي منظومه شمسي غير از شهاب ها و ستارگان دنباله دار كه حول خورشيد گردش مي كنند

Planimeter

پلانیمتر دستگاهی برای اندازه گیری مساحت قطعاتی از نقشه که فاقد شکل هندسی هستند مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Plant

گیاه نام عام آن درسته از موجودات زنده که ظاهراً حرکتی ندادند و در یک جا ثابت هستند و مواد معدنی را مستقیماً از محیط اطراف خود دریافت می کنند و بوسیله عمل کربن گیری ، مواد آلی قابل استفاده ای برای تغذیه سلول های خود بوجود می آورند .

plate

صفحه

Plateau

قلات سرزمین مرتفع و تقریباً هموار و مسطحی است که گهگاه رشته ارتفاعات و دره هایی نیز در آن به چشم می خورد .

platform

ایوان زمین سکومانند و تقریبا\" تراز و مسطح را گویند . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Playa

مسیله حوضه و یا آبگیر جویبارهای فصلی و سیلاب هایی که دریاچه های شور و کم عمقی را پدید آورده و پیرامون آن را شوره زارهای پهناور و گِل زارهای قلیایی فرا گرفته باشد .

Pleiades

پروين- دسته اي مركب از 6 تا 10 ستاره واقع در صورت فلكي ثور. از جنبۀ نجومي پروين يا ثريا عبارت از خوشه اي است مركب از چند صد ستاره كه با هم در فضا حركت مي كنند

Pleistocene

پلیئستوسن پنجمین دوره از دوران نوزیوی(نوزیست) و یا نخستین دور از دوره چهارم زمین شناسی که از یک میلیون تا یازده هزار سال پیش به درازا کشیده و با پیدایش انسان توأم بوده است . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Plissement

چین خوردگی تحول و تغییر شکلی که در شکل طبقات زمین بر اثر فشارهای جانبی و جنبش های کوهزایی حاصل می شود و نتیجه اش تشکیل پستی ها و بلندی ها و عدم نظم طبقات قبلی است . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Plissment

چين خوردگي- تحول و تغيير شكلي كه در شكل طبقات زمين بر اثر فشارهاي جانبي و جنبش هاي كوهزايي حاصل مي شود و نتيجه اش تشكيل پستي و بلندي ها و واريختگي و عدم نظم طبقات قبلي است

Plumb line

شاغول- ريسماني كه وزنه اي به انتهاي آن آويخته باشد.اگر شاغول را از يك سر گرفته و از سر ديگر كه وزنه به آن متصل است آن را رها سازند ريسمان در امتداد قائم و يا در امتداد كشش زمين قرار خواهد گرفت

Pluto

پلوتون- نهمين سياره از منظومه شمسي است كه ظاهرا بيروني ترين اعضاء از خانواده خورشيد مي باشد

Polar front

جبهه قطبي- جبهه هواي بزرگي واقع در شمال اقيانوس آرام و شمال اقيانوس اطلس كه از برخورد توده هواهاي دريايي قطبي و دريايي استوايي بوجود آمده باشد

Polar star

ستاره قطبي- عنوان نزديكترين ستاره به قطب شمال كره عالم. هزاران سال است كه ستاره جدي از صورت فلكي خرس كوچك، ستاره قطبي است و به همين مناسبت معمولاً اصطلاح ستاره قطبي با ستاره جدي مترادف است

Polar winds

بادهاي قطبي- بادسردي كه از مناطق قطبي بسوي مناطق معتدله مي وزد

polaris

جدي- ستاره آلفا از صورت فلكي دب اصغر كه در حال حاضر در راستاي شمالي محور چرخش زمين قرار گرفته و بنام ستاره قطبي معروف است

Pole

قطب هر یک از دو نقطه تقاطع محور چرخش زمین با سطح آن که آنها را قطبهای زمین یا قطبین جغرافیایی می گویند .

pollution

آلودگی

Pond

حوض گودالی که بطور مصنوعی حفر شده و بدنه آن را با سیمان و یا مصالح دیگر اندود کرده باشند تا از رفتن آب آن جلوگیری شود و برای مدتی آب در آن نگهداری گردد . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Popugaltion explosion

انفجار جمعیت افزایش ناگهانی جمعیت یک واحد سرزمینی را انفجار جمعیت می گویند . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

population

جمعیت مآخذ:جولیوس گولد،ویلیام ل. کولب.\"فرهنگ علوم اجتماعی \"

Population explosion

انفجار جمعيت- افزايش ناگهاني جمعيت يك واحد سرزميني را انفجار جمعيت مي گويند

Population projection

آينده نگري جمعيت- با در نظر گرفتن تغييرات اساسي جمعيت نظير باروري، مرگ و مير و مهاجرت با فرض ثبات آنها پيش بيني جمعيت در آينده اي مشخص قابل تحقق است. مأخذ: باقري فرهنگ، عيسي. \"واژگان حمل و نقل درون شهري\"

Population pyramid

هرم جمعیت توزیع سنی جمعیت در گروههای سنی ، معمولاً پنجساله و به شکل هرم سنی یا هرم جمعیت تجلی می نماید .

port

بندر، بندرگاه- لنگرگاه، مأمن، پناهگاه، مبدأ مسافرت و محلي كه باركشتي از آنجا حمل مي شود و يا به آنجا انتقال مي يابد

Pound

پوند از آحاد چرم و وزن در بعضی کشورهای انگلیسی زبان. مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Pre-cambrian

پرکامبرین بخشی از ازمنه زمین شناسی که جلوتر از دوران دیرین زیوی(کهن زیست ) آغاز شده و به حدود 600 میلیون سال پیش پایان یافته است . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Precipitation

ریزش نزول باران و برف و انتقال رطوبت از جو به سطح زمین. مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Presipitation

رسوب موادی که از حالت محلول در مایع ، بصورت جامد جدا شود و همچنین عمل جدا شدن آنها را نیز می گویند . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Pretipitation

رسوب- موادي كه از حالت محلول در مايع، بصورت جامد جدا شود

Prevailing wind

باد غالب- بادي كه غالبا ا زجهت معيني بوزد، و وفور آن از ساير بادهاي آن منطقه بيشتر باشد

Primary waves

امواج اوليه- دستگاه لرزه نگار به هنگام وقوع زمين لرزه نوسان هائي را ثبت مي كند كه از سه قسمت مجزا تشكيل يافته اند. نخستين دسته از نوسان هاي مزبور را امواج اوليه مي نامند كه از نوع امواج طولي هستند

principality

امیرنشین منطقه ای که در قلمرو یک شاهزاده یا یک امیر اداره شود . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Process

فرآيند- عبارتست از مداومت و توالي منظم و مشخص يك پديده يا انجام عملي در مسير معين و در بستر زمان كه به نتايج كامل برسد

productivity

بهره وری،ترکیب مقادیر موجود به مؤثرترین صورت برای تولید سودمندترین کالاها و خدمات

Profile

نیمرخ عبارت از فصل مشترک یک صفحه قائم با سطح زمین

project

پروژه،در تعریفی عام ، مجموعه ای از کارهای غیرتکرار و مرتبط به هم است که هر یک از آنها مدت اجرا، زمان شروع و خاتمه معینی دارد . مآخذ:نادری پور،محمود.\"برنامه ریزی و کنترل پروژه\"

Protocol

پروتکل صورت مجلس جلسات سایسی و یا پیش نویس قرارداد که به شکل پیمان در می آید . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

protractor

نقاله وسیله ای است که به اشکال گوناگون مانند دایره ، نیمدایره ، مربع و یا مستطیل ساخته می شود و لبه آن برحسب واحدهای اندازه گیری زاویه مانند درجه شصت قسمتی و یا گراد مدرج می گردد .

province

یک محدوده جغرافیایی شامل چند شهرستان که براساس ضوابط تقسیمات وزارت کشور ، تعیین و نامگذاری شده است. مأخذ:مرکز آمارایران.فرهنگ تعاریف و مفاهیم به کار رفته در طرحها و گزارشهای آماری

Psychrometer

پسيكرومتر- دستگاهي كه اندازه بخار آب در اتمسفر را تعيين مي كند

pulsation

جنبش

Pumice

سنگ پا- نوعي سنگ آذرين كه به دليل دارا بودن خلل و فرج و منافذ فراوان خيلي سبك بوده و روي آب مي ايستد اين سنگ كه ظاهري اسفنجي شكل دارد بر اثر خروج گاز و بخارهاي موجود در مواد گداخته و سپس سرد و سخت شدن آن پديد مي آيد

Pygmies

کوتوله ها دسته ای از انسان ها که قد آن ها بطور متوسط کوتاهتر از 140 سانتیمتر است ، بیشتر در نواحی جنگل های استوایی آفریقای مرکزی زندگی می کنند و رنگ پوست آن ها زرد تیره است .

Qanat

قنات،در ايران، يک مجراي زيرزميني که آب آبياري را از کوهها به نواحي خشکتر واقع در پايين آن حمل مي کند. در فواصل فيمابين، دهانهايي گرد شبيه به دهانه هاي کوچک آتشفشان دارد منبع: فشارکي، پ.، فرهنگ جغرافيا، انتشارات اميرکبير، 1379

Quarter

محله هر یک از مناطق نسبتاً مجزای هر شهر که به لحاظ تاریخی ، اجتماعی و یا خدمات شهری قابل تفکیک باشد .

Race

نژاد گروهی از مردم که از نظر اصالت و وراثت طبیعی دارای خصوصیات یکسان باشند .

Radiation

تشعشع- عمل پس دادن انرژي را تشعشع مي نامند.مانند تشعشع حرارتي كه موجب سرد شدن تدريجي جسم تشعشع دهنده و گرم شدن فضاي پيرامون آن مي گردد

rain

باران، بارش، بارندگی، باریدن، روشهای تولید باران مصنوعی وباردار کردن مصنوعی ابرها

Rain gauge

بارش سنج- دستگاهي كه براي اندازه گيري ميزان ريزش باران بكار رود

Rainbow

رنگين كمان- كمان نوراني رنگيني كه بر اثر شكست و بازتاب داخلي نور خورشيد بوسيلۀ قطره هاي باران پديد مي آيد

Rainfall

بارش- ذرات كوچك آب موجود در بخار آب پس از رسيدن به حد تكاثف، به ابر دگرگون شده و در فضا شناور مي گردند

raje

رج نام گیاهی خود رو و جنگلی است . در قدیم مردم گریوان از این گیاه برای تهیه رنگهای طبیعی به منظور بافت قالی و پالاس (پلاس ) استفاده می کردند.

Range

رشته- هرگونه عارضه جغرافيايي ممتدي را زنجيره و يا رشته و يا سلسله مي گويند

Range /chain

رشته هرگونه عارضه جغرافیایی ممتدی را زنجیره و یا رشته و یا سلسله می گویند . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Range of mountain

رشته كوه- رشته كوه، رديفي از كوهها يا تپه ها و گاهي به معني سلسله كوه استعمال مي شود

Rapids

تنداب بستر رودخانه یا جویباری که در عرض شکسته شده و شیب آن دفعتا\" افزایش یافته باشد ، عارضه ای را بوجود می آورد که به آن تنداب یا شرشره می گویند . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Reef

آبسنگ- پشته ناهموار مرجاني كه به ساحل نزديك بوده و ميان آن و خشكي اصلي را پاياب باريك و يك مرداب كم عمق ساحلي فرا گرفته باشد

reexistasie

ناهماهنگی شرایط زیستی

Referendum

همه پرسی مراجعه به آراء و افکار عمومی برای رد و یا قبول امری .

refraction

شكست- يا انكسار، شكستن موج هنگام عبور از محيطي به محيط ديگر كه در آن، سرعت انتشار موج با سرعت آن در محيط اول متفاوت است

reg

سطوح صیقل خورده ریگها در اثر سایش بادی

region

منطقه ، خصوصیات هنگنی است که آن را از نواحی مجاور یا سایر مناطق متمایز می سازد مآخذ: رفیعی ، مینو.\"مجموعه مباحث و روشهای شهرسازی \"

regional planing

برنامه ریزی منطقه ای،تلاشی برای تنظیم و هماهنگ کردن برنامه های مختلف اجتماعی-اقتصادی و محیطی با امکانات محلی در یک منطقه(سرزمین خاص) مأخذ:سعیدنیا،احمد.\"کتاب سبز شهرداری\"

Regression

پسروي- پيش رفتن آب در خشكي پيشروي و عقب رفتن آن را پسروي مي نامند

Relative humidity

رطوبت نسبي- نسبت ميان بخار آب موجود در حجم معيني از هوا به ميزان بخار آب موجود در همان حجم هوايي كه در همان درجه حرارت به حالت اشباع رسيده باشد رطوبت نسبي نام دارد

Relative location

موقعيت نسبي- قرارگيري يك نقطه يا يك مكان نسبت به پديدۀ طبيعي يا مصنوعي مهمتر يا مشخص تر

Relative population increase

افزايش نسبي- افزايش نسبي نماگر مورد نظر در فاصله دو يا چند سرشماري. اين نسبت از تفاوت رقم سال ابتدا با سال انتها نسبت به سال ابتدا ضربدر 100 به دست مي آيد. مأخذ: مركز آمار ايران. \"نماگرهاي جمعيتي ايران 1375-1335\"

Relief map

نقشه برجسته نقشه ای که پستی و بلندی ها و ارتفاعات را به شکل برجسته یا سه بعدی نمایش دهد .

relocation

جابجایی،تغییرمکان،جایگزینی،جابه جا شدگی ، تفاوت مکان،تغییر حرکت و مسافت مآخذ: باقری فرهنگ،عیسی.\"واژگان حمل و نقل درون شهری\"

Remote sensing

سنجش از دور +دورکاوی مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Renewable resources

منابع تجديد شونده- منابعي كه به طور جزئي يا كلي، قابليت تجديد شدن توسط عوامل طبيعي را داشته باشند

Reptila

خزندگان رده ای از جانوران مهره دار خونسرد که با ریه تنفس می کنند و چون شکم آنها اغلب در هنگام راه رفتن به زمین کشیده می شود بدین نام خوانده می شوند . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Republic

جمهوری حکومت یا مملکتی که رئیس آن انتخابی است . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

reservoir

مخزن سد مخزن ذخیره آبی که برای مقاصد هیدوالکتریک ، صنعتی ، مصارف خانگی و یا آبیاری و امثال آن با بستن سد بر روی رودخانه ها بوجود آمده باشد .

Resident

مقیم کسی که در جایی مسکن گرفته و اقامت کرده باشد .

Residential density

تراكم مسكوني- عبارتست از تراكم جمعيت شهرنشين در هر هكتار از اراضي شهري كه داراي كاربري مسكوني مي باشد

Residential unit

واحد مسكوني- ساختمان يا بخشي مستقل از يك ساختمان كه براي سكونت يك خانوار منظور شده است

Resistant rock

سنگ مقاوم- سنگي كه به دليل سختي و يا تركيبات خاص شميائي در برابر آب و هوا و فرسايش مقاومت نمايد

Resources

منابع مآخذ: مریدی،سیاوش.\"فرهنگ اقتصادی\"

Reversed fault

گسله وارونه گسله ای که قسمت قدیمی یک طرف آن در نتیجه فشار زیاد روی بخش جدید طرف مقابل قرار گیرد .

Rhyolite

ريوليت- سنگ آذريني كه آميخته اي از فلدسپات هاي قليايي و كوارتز بوده و با پاره اي تركيبات معدني همراه باشد

Rice field

شالیزار زمینی ه در آن برنج کاشته باشند ، کشتزار برنج.

Richter scale

درجه ریشتر سیستم متداول اندازه گیری درجه بزرگی زمین لرزه . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

rift valley

شکاف عمیق در پوسته قاره ای

Right slip or dextral

راست لغز يا راست بر ،يک بلوک گسل نسبت به بلوک مجاور به سمت راست جابجا(متمايل) شده است. منبع : پورکرماني، م. و اديب، ا.، زمين شناسي ساختماني، انتشارات دانشگاه پيام نور

Rights

حقوق مجموعه قوانین و قواعد و رسوم لازم الاجرائی که به منظور استقرار نظم در جوامع انسانی وضع یا شناخته شده است . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Rime

یخبست توده ای از بلورهای یخ کدر که براثر یخبندان قطره های کوچک آب موجود در مهی که روی زمین خیلی سرد ایجاد شده است پدید آمده باشد .

Rip

تلاطم آشفتگی دریا مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Rise

طلوع بآمدن یک ستاره از افق ظاهری یک محل که ناشی از حرکت وضعی زمین است .

River

رودخانه- مجراي طبيعي آبهاي سطح زمين كه بسوي دريا، درياچه و يا آبگيرهاي داخلي يك كوير يا يك رودخانه اصلي و يا باتلاق و امثال آن روان باشد

River basin

آبگير رودخانه- حوضه يك رودخانه كه از شاخه هائي كه به آن مي ريزند تشكيل يافته باشد

River bed

بستر رودخانه- بستر عبارت از مجرائي است كه آب در آن بطور طبيعي جريان داشته و بسوي دريا، درياچه، كوير، باتلاق و مانند آن روان باشد

Road bed

بستر جاده- به بخشي از زمين گفته مي شود كه براي احداث جاده آماده شده است

Rock

سنگ- توده متراكم و سختي از ذرات و مواد معدني كه بخشي از سنگكره را تشكيل داده است

Rod

شاخص- ميله فلزي يا چوبي مندرجي كه در نقشه برداري استفاده مي شود

Rotation of the earth

چرخش زمین چرخش زمین به گرد محور قطبین که به آن حرکت وضعی زمین گفته می شود . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Rough sea

کولاک دریای آشفته ومتلاطم ، امواج خروشان دریایی که توفانی باشد .

Rubber

کائوچو جسم جامد معمولا\" قابل ارتجاعی که از ترشح شیرابه گیاهان گوناگون بدست آمده و بدلیل قابلیت ارتجاعی و سختی ، نفوذناپذیری ريا، چسبندگی و مقاومت موارد استعمال زیادی دارد .

Ruby

یاقوت یکی از سنگهای آذرین که جزء کانیهای سنگهای اسیدی به شمار می برود . بعد از الماس سخت ترین کانی هاست و آن را با الماس تراش می دهند . یاقوت بیشتر در لایه های آتشفشانی قدیم پیدا می شود و دارای اقسام مختلف است که مرغوبترین آنها یاقوت آتشی یا یاقوت سرخ است .

Run Off

روان آب، آن قسمت از بارش که سرانجام به نهرها مي رسد مرکب از آبي است که در سطح زمين جريان مي يابد به جاي اينکه به داخل زمين فرو رود همراه با مقدار آبي که در مرحله اول به زمين فرورفته و بعدا در نهرها به آبي که در روي زمين جريان دارد ملحق مي شود منبع: فشارکي، پ.، فرهنگ جغرافيا، انتشارات اميرکبير، 1379 آبهاي جاري،

Running waters

آبهاي جاري- آبهاي جاري كه در حقيقت مهمترين عامل فرسايش سطح زمين اند آبهايي هستند كه به صورت باران و برف به سطح زمين مي رسند و در سرازيريها جريان مي يابند

Runoff

رواناب- آب باراني كه از سطح زمين عبور كرده و پس از جذب شدن مقداري از آن بوسيلۀ خاك وارد جويبار يا رودخانه شده و با آب بارانهائي كه به درون زمين فرو رفته اند و به صورت چشمه آشكار مي شوند، توأم و در مجاري سطحي روان مي گردند

Rural intgration

تجمیع روستایی ، گردآوری دو یا چند آبادی در مکانی جدیدی برای فراهم آوردن امکان سکونت و فعالیت مناسب و خارج از آنها از محیط ناپایدار مآخذ: وزارت جهاد کشاورزی.\"دستورالعمل تهیه طرح های ساماندهی روستایی\"

Rurbanization

تعامل شهر و روستا- گسترش روابط متقابل شهري و روستايي به عنوان فرآيندي مؤثر در نزديكي جهاني از اين دو شاخه شناخته مي شود

sabliere

ماسه باد باد شدیدی که توده های شن را بهمراه داشته باشد .

Salinity

درجه شوري آب- درجه شوري آب اقيانوسها و درياها و درياچه ها و رودخانه ها و مانند آن، كه بر حسب در هزار بيان مي گردد. بطور متوسط درجه شوري آب اقيانوسها 35 در هزار است كه اين ميزان در مناطق مختلف متفاوت است

saloke

سالوک نام کوهی از رشته کوه الاداغ در جنوب بجنورد مرکز استان خراسان شمالی . این کوه وقله مرتفع آن از سمت شمال به روستای گریوان مشرف است

Salt

نمک نمک معمولی یا سدیم کلراید که بصورت جامد یا محلول در روی پوسته زمین دیده می شود .

Salt lake

دریاچه نمک دریاچه ای واقع در یک منطقه گرم و خشک که آب آن بر اثر تبخیر زیاد با املاح نمکی فراوان همراه باشد . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Salt-flat

شوره زار زمین پراز شوره ای که گیاه در آن نروید .

Saltpeter

شوره نیترات طبیعی پتاسیم که به آن شوره قلمی نیز می گویند .

Sand

ماسه ذرات ریزی که از تجزیه و تخریب طبیعی سنگها بویژه سنگهایی که دارای کوارتز می باشند (از قبیل سنگ خارا)ایجاد شده و بوسیله جریان آب ، باد ، یخجال و یا دریا به نقاط مختلف حمل می گردند .

sand spit

زبانه های ماسه ای

sandstorm

ماسه باد باد شدیدی که توده های شن را بهمراه داشته باشد .

Sandy region

ریگزار زمین پوشیده از ریگ مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Sanskrit

سنسکریت زبان علمی قدیم و مقدس هندوان، یکی از زبان های مهم هندوایرانی از شعبه زبانهای هندواروپایی که با زبان اوستا خویشاوندی نزدیک دارد . کهن ترین صورت زبان سنسکریت ، زبان ودایی نام دارد که سرودهای ودا بدان نوشته شده و مربوط به 3000 سال قبل از میلاد مسیح است . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

sarcheshmehgerivan

محلی زیبا در پای کوه سالوک وجنوب گریوان با آب فراوان وگوارا .

Satellite

ماهواره جرم کوچکی که به گرد یک سیاره گردش نماید . این جرم معمولاً مصنوعی بوده و به آن قمر مصنوعی نیز گفته می شود .

saturation

اشباع جمعیتی ، به سطح تعادل دقیق جمعیت یک ناحیه با ظرفیت ممکن آن گفته می شود. مأخذ:پیتر،هاگت.جغرافیا ترکیبی نو

Saturn

کیوان یا زحل یکی از عظیم ترین سیارات منظومه شمسی که بعد از برجیس(مشتری ) جای گرفته است .

scale

مقياس- مقياس به معناي پايۀ عيني اندازه گيري، مقايسه يا طبقه بندي اشياء كه مي تواند به يك يا چند نوع متمايز تعلق داشته باشد.

Scree/ talus

سنگريز- توده اي از تخته سنگ يا خرده سنگ هاي شكسته كه در پاي تندان يا در دامنه كوه انباشته شده باشد

Sea level

سطح دريا- تراز آب اقيانوس در صورتي كه خالي از تأتير كشند امواج باشد

Seal

سیل پوسته ای با ضخامت تقریبا\" ثابت از سنگ های آذرین که بین لایه سنگهای دیگر نفوذ کرده باشد . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Seaport

دريابندر- بندر و يا بندرگاهي بر كنار دريا كه براي رفت و آمد كشتي هاي دريا پيما مساعد باشد

Seascarp

پرتگاه دريايي- سراشيبي تند و يا پرتگاهي در كف اقيانوس كه بر اثر شكستگي پديد آمده باشد

Season

فصل یکی از تقسیمات زمانی که براثر مدت زمان تابش آفتاب و شرایط جوی حاصله از تغییرات زمانی ، شدت تشعشع خورشید مشخص و طبقه بندی گردیده باشد .

Seasonal lake

درياچه فصلي- آبگيري كه فقط در فصلهاي پرباران آب داشته و در ساير فصول خشك و يا بصورت شوره زار و گل زار درآيد

Second

ثانیه مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Secondary waves

امواج ثانويه- امواجي كه بلافاصله بعد از امواج اوليه به وسيلۀ لرزه نگار ثبت مي گردند امواج ثانويه نام دارند دامنه امواج ثانويه از دامنه امواج اوليه بيشتر است و از نوع امواج عرضي محسوب مي گردند

Sediment

تهنشست(رسوب) ذراتی از سنگ و خاک یا مواد و دانه هایی که در زیر آب ته نشین گردد . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Sedimentary

سنگهای رسوبی +سنگهای ته نشستی مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Sedimentary rocks

سنگهاي رسوبي- به سنگهايي كه بصورت ته نشست مواد تشكيل يافته است مي گويند

Sedimentology

رسوبشناسي- شاخه اي از زمين شناسي كه تركيب و چينه شناسي تهنشست ها را بررسي مي كند

Seepacing land

آبخیز زمینی که آب از آ بخارج تراوش کند و هرجای آن را بکنند آب بیرون آید . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Seepaging land

آبخيز- زميني كه از آن به خارج تراوش كند و هرجاي آن را بكنند آب بيرون آيد

Seismic focus

کانون زمین لرزه مرکز ارتعاشات زمین لرزه واقع در زیرزمین را کانون زمین لرزه می گویند .

Seismic waves

امواج زمين لرزه- امواجي كه به دليل وقوع زمين لرزه ايجاد مي گردند. اين مواج بر سه نوعند. امواج اوليه، امواج ثانويه و سطحي

Seismometer

لرزه سنج دستگاهی که برای آگاهی از وقوع زمین لرزه ، شدت وسعت منطقه بکار می رود .

Seistan wind

باد سيستان- بادي كه مخصوص ناحيۀ سيستان در خاور ايران بوده و معمولا در فصل تابستان مي وزد وسرعت آن گاه تا يكصد كيلومتر در ساعت مي رسد

Semiarid tropical climate

اقلیم حاره ای نیمه خشک در هر نیمکره در کناره رو به قطب و غالبا\" در داخل قاره ها بخصوص در فلاتها و معمولا\" مجاور صحراها قرار دارد . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Senile river

پیرانه رود رودخانه ای که در نهایی ترین مرحله دوره تکاملی خود قرار گرفته باشد . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Sett;ed tribes

عشایر اسکان یافته ، عمدتا\" از کوچ منصرف شده و در آبادی ماندگار شده اند . مآخذ:مرکز آمار ایران.\"فرهنگ تعاریف و مفاهیم به کار رفته در طرحها و گزارشهای آماری\"

Setting

غروب فروشدن آفتاب و ماه و ستارگان.

Sewage

فاضلاب فضولاتی که به اشکال مختلف ( مسکونی ، صنعتی ، طوفانی) همراه آب باشد .

Shadow

سايه- تاريكي نسبي در فضا بر يك پهنه به سبب متوقف شدن امواج نور يك منبع نور بواسطه يك جسم حاجب ماوراء حادث شود

shamal

بادشمال باد شدید خشک و غبار آلودی در فصل تابستان که در صحراهای عراق می وزد و موجب تیره و تار شدن آسمان می گردد . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Sheep flod

آغل جایی در کوه که برای خوابیدن احشام درست کرده باشند . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Sheep tracks/terracette

تختانک تختان یا تراسهای پلکانی شکی به بلندی حدود 3 تا 30 سانتی متر که بصورت طبیعی بوجود آمده و اغلب در دامنه های پر شیب دیده می شود . به این عارضه تراست نیز گفته می شود . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

sheet flood

جریان سفره ای

Shifing cultivation

زراعت آیش ، استفاده از زمین توسط یک یا چند خانواده برا ی کشاورزی (بویژه در آفریقا)تا زمانی که زمین باروری خود را از دست بدهد . مآخذ: تودارو،مایکل.\"فرهنگ واژه ها و اصطلاحات توسعه اقتصادی\"

Shoal

آبتل- پشته اي از گل و لاي و شن و ماسه كه در عمق كمي زير آب قرار گرفته باشد

Sial

سيال- لايه سنگي نسبتاً كم وزني از جنس سنگ خارا(گرانيت) كه در زير قاره ها قرار گرفته است.

Silk road

جاده ابريشم- راهي قديمي است كه منطقه مديترانه را به چين خاوري مربوط مي ساخته. اين راه از جنوب خاوري درياي خزر، شهر ري و ديوار چين مي گذشت و به شانگهاي منتهي مي شد. وجه تسميه اين راه بمناسبت اين است كه ابريشم كه در مقايسه با ساير اجناسي كه از اين راه حمل مي شد خواستار فراواني داشت

Silurian

سیلورین سومین دوره از دوران دیرین زیوی(کهن زیست) که مربوط به 440 تا 400 میلیون سال پیش است . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Silver

نقره فلزی است درخشنده و براق که به خوبی صیقل پذیر است و بهتر از همه اجسام نور را منعکس می کند ، از این رو در ساختمان آینه ها بکار می رود .

Sirocco

واژه ايتاليايي به مفهوم باد گرم مرطوب و گاه خشكي كه از سوي صحراي شمال آفريقا و جزيره سيسيل و جنوب ايتاليا به طرف شمال مي وزد

Sky scraper

آسمان خراش- بناي بسيار اشكوبه با استخوان بندي فولادي، بتوني و مانند آن. مأخذ: مرزبان، پرويز و حبيب معروف. \"فرهنگ مصور هنرهاي مصور\"

Slime

لجن گل سیاه وتیره ای که در کف جوی آب و رودخانه و دریاچه ها و دریاها واقیانوس ها جمع شده باشد .

Slope

شيب- ميزان سربالايي يا سرازيري زمين را شيب زمين مي گويند

slum

حاشيه نشيني- به نوعي شيوۀ زندگي اطلاق مي شود كه نسبت به سه شيوۀ رايج زندگي يعني شهري، روستايي و ايلاتي متفاوت بوده و با ويژگي هاي مخصوص به خود، بافت فيزيكي معيني را به وجود آورده است

Small circle

دايره صغيره- بطور كلي دايره هائي كه از مركز عبور نكرده باشند دايره هاي صغيره نام دارند

Snow

برف- برف نوعي بارندگي است كه از اشباع بخار آب در شرايط يخبندان پديد مي آيد

Snow gauge

برف سنج- دستگاهي است كه براي اندازه گيري ارتفاع و يا عمق برف باريده شده بكار مي رود

Social darwinism

داروينيسم اجتماعي- موضوع اصلي در اين مكتب، گزينش براي بقاء است

Social geography

جغرافياي اجتماعي- عبارتست از علم شناسايي اشكال سازمان يابي مكاني و روندهاي مكان ساز كاركردهاي اصلي گروهها و اجتماعات انساني

Socialism

سوسياليسم- نظريه اي سياسي و اقتصادي، براي اصلاح امور جامعه مبتني بر اينكه كليه عوامل و وسايل توليد و پخش كالا بايد به مالكيت دسته جمعي مردم درآيد و دولت به نمايندگي مردم آن ها را برطبق اصول دموكراسي اداره كند

Soil

خاك- لايه نازكي از پوسته زمين، كه از خرد شدن سنگ ها بوجود آمده و از مواد معدني تركيب يافته باشد

Solar constant

ثابت خوشیدی درصد تشعشعات خورشیدی که توسط واحدی از سطح خارج از جو زمین دریافت می گردد . این مقدار بطور تقیبی حدود 2 گرم کالری به ازاء هر سانتی متر مربع در هر دقیقه است . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Solar day

روز خورشيدي- فاصله زماني ميان دو عبور پي در پي خورشيد از فراز نصف النهار معيني از زمين را يك روز خورشيدي مي گويند

Solar system

منظومه شمسی ترکیبی از ستاره خورشید و نه سیاره .

Solar wind

باد خورشيدي- موادي كه بيشتر پروتون و الكترون هستند و از خورشيد به فضا جريان دارند

Solar year

سال خورشيدي- مدت زمان يك بار گردش كامل زمين به دور خورشيد را يك سال خورشيدي مي گويند كه مدت آن 2422/365 روز متوسط است

solstices

انقلابین دو نقطه از گردشگاه زمین به دور خورشید که زاویه میل خورشید در آن دو نقطه به حداکثر شمالی و جنوبی خود برسد . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

solution

انحلال عمل حل شدن مواد در یک محلول ، منند حل شدن سنگ نمک در آب مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Source

سرچشمه- جائي كه رودخانه از آن جا آغاز شود سرچشمه نام دارد

Sovereignty

حاکمیت قدرت ناشی از آزادی و استقلال یک دولت مستقل مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Sovkhos

سوخوز واژه روسی به مفهوم گونه ای کشاورزی که در آن از نیروی کشاورز اجیرشده استفاده می شود . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

space

فضا- عبارتست از در برگيرنده و حامل روابط متقابل اقتصادي- اجتماعي بخشي از جامعه در محيط مشخصي از سرزمين است.

Space station

پايگاه فضايي- قمر مصنوعي كه محل براي چند سرنشين داشته باشد. پايگاه فضايي ممكن است حامل چندين تن تجهيزات آزمايشگاهي و غيره باشد

Spate

طغیان سیلابی شدن و طغیان ناگهانی یک رودخانه بر اثر بارندگی شدید یا آب شدن ناگهانی برف های سرچشمه .

spatial allocation model

الگوهایی که در رابطه با چگونگی تخصیص فضا به کارکردهای گوناگون مطرح می شوند . مأخذ: سیف الدینی،فرانک. فرهنگ واژگان برنامه ریزی شهری و منطقه ای

Spatial development

توسعۀ فضايي- انعكاس اتفاقات و اقدامهاي توسعۀ يك جامعه در محيطي فيزيكي مورد عمل آن جامعه

Spatial improvement

آمايش (بهسازي) فضايي- به كليه اقدامهاي سازماندهي مجدد و ايجاد هماهنگي بين اجزاي فضا اطلاق مي شود كه هدف آن، افزايش ظرفيت توسعه پذيري فضا مي باشد

Spatial structure

ساختار فضايي- عبارتست از آرايش گره گاهها و شبكه ها در فضا در رابطه با يكديگر

Specific gravity

چگالی نسبت جرم حجمی یک ماده به جرم همان حجم از ماده مبنای مقایسه . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Spectroscope

طیف نما دستگاهی که برای تولید و مشاهده طیف ها بکار می رود.

Spectrum

طیف مجموعه بسامدهای بین دو حد کمابیش معین و معمولا\" دور از یکدیگر ، که امواج دارای آن بسامدها واجد خاصیت مشترک مشخصی باشد .

spiring

بهار- يكي از فصل هاي چهارگانه سال، كه بين زمستان و تابستان واقع شده و در حدفاصل يكم فروردين تا 31خرداد(براي نيمكره شمالي) و يكم مهرماه تا 30آذر (براي نيمكره جنوبي) قرار گرفته است

Spit

زبانه- باريكه اي از ريگ و شن وماسه كه بصورت دماغه اي از خشكي در دريا پيش رفته باشد

Spring

يک جريان آب مداوم يا متناوب از زمين، وقتي تشکيل مي شود که آب باران در داخل زمين تا نقطه معيني فرو رفته در آنجا تجمع مي يابد و سرانجام به خارج فوران مي يابدو محل آن بستگي به وضعيت سفره آب، شکل سطح زمين و انواع سنگها دارد منبع: فشارکي، پ.، فرهنگ جغرافيا، انتشارات اميرکبير، 1379

Squall

باد و بوران- باد شديد ناگهاني كه مدت چند دقيقه به درازا كشيده و دفعتا آرام گيرد

Stable population

جمعیت ثابت ، هرگاه در یک جمعیت معین در یک دوره زمانی یا در امکان مرگ در سن معین یا در فرزند آوردن زن تغییری رخ ندهد ، این جمعیت سرانجام به حالتی خواهد رسید که در آن با نرخ سالانه ثابتی ، افزایش یا کاهش خواهد یافت و نسبت جمعیت هر سنی ثابت خواهد ماند . مآخذ: تودارو،مایکل.\"فرهنگ واژه ها و اصطلاحات توسعه اقتصادی\"

Stack

کومه ستونی از سنگ که بشکل جزیرک ها ی کوچک و نزدیک بساحل از آب خارج شده باشد . این عارضه معمولاً بر اثر فرسایش حاصله از آب دریا پدید می آید .

Stars

اجرام آسماني عظيم و به حالت گازي كه با نور خود مي درخشد

Statistical explanation

تبیین آماری مآخذ:پاشایی ع.\"فرهنگ اندیشه نو\"

Statistical universe

جامعه آماری،مجموعه ای از آحاد است که دارای حداقل یک صفت مشترک باشند و آن را به وسیله صفت یا صفات مشترک نامگذاری می کنند . مآخذ:مرکز آمار ایران.\"فرهنگ تعاریف و مفاهیم به کار رفته در طرحها و گزارشهای آماری\"

Steam

بخار گازی که از مواد مرطوب در حال تبخیر جدا شود یا در اثر حرارت از مایعات یا جامدات برخیزد و به هوا رود . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Steel

پولاد آلیاژی از آهن که با 5/0 تا 5/1 درصد کربن همراه باشد . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Step-fault

گسله پله کانی یک سری گسله موازی پلکانی شکل که در یک سراشیب قرار گرفته باشند .

Steppe

استپ واژه روسی برای علفزاری که در یک منطقه معتدله قرار گرفته و از گیاهان قدکوتاه و درختچه های خاردار ، که با فاصله زیاد از هم روئیده اند ، پوشیده شده است . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Stone age

عصرحجر انسانهای این عصر از ابزارهای سنگی استفاده میکرده اند .

Stony land

سنگلاخ- زمين پرسنگ و يا زميني كه در آن سنگريزه فراوان يافت شود. به آن سنگسان هم مي گويند

Storm

توفان- باد شديدي با درجه 11 كه سرعت آن به حدود 59 تا 115 كيلومتر در ساعت برسد

Stram

روانه- آبي كه در مجرا يا بستري جريان داشته باشد

strategy

استراتژي- تدابيري كه جامعه براي بسيج و كاربرد كليۀ منابع موجود و يا قابل حصول به منظور حفظ و تعميم ارزشهاي متعلق به خود اتخاذ مي كند، استراتژي ناميده مي شود. مأخذ: مقدس، جلال. \"سير تكامل استراتژيكي\"

Stratigraphy

چينه شناسي- شاخه اي از علم زمين شناسي بنام چينه شناسي كه درباره چگونگي پيدايش، ترتيب توالي، ساختمان، سنگواره و سنگ شناسي لايه ها و چينه هاي پوسته زمين بررسي مي كند

Stratum

چينه- لايه مشخصي از پوسته زمين مانند لايه اي از سنگهاي رسوبي كه ضخامت آن بين چند سانتيمتر تا چند متر باشد

Structure

ساخت ترتیب و جایگزینی سنگ های پوسته زمین مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Struggle for existence

تنازع بقاء برطبق نظریه داروین آن دسته از گیاهان و جانوران که با محیط سازگارترند باقی مانده و آنهایی که عاجز از سازگاهری باشند از میان می روند . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

sub urban

حومه شهر-حومه نشيني

subduction

پدیده زیرراندگی

subsidence

فرونشینی

Subsistence farming

رزاعت معیشتی ، زراعتی که در آ« تولیدقله و ذخیره آن ، صرفا\" برای خودمصرفی است . مآخذ: تودارو،مایکل.\"فرهنگ واژه ها و اصطلاحات توسعه اقتصادی\"

Suburb

حومه بخش های پیرامون مناطق مسکونی یک شهر را حومه می گویند . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Suburban fringe

شهرک حاشیه نشین

Sumatra

سوماترا- بادي مخصوص نواحي تنگه مالاكا بوده و معمولاً با رعد و برق همراه است. اين باد شب هنگام و بطور ناگهاني مي وزد و باران هاي سيل آسائي را گاه بهمراه دارد

Summer

تابستان- گرمترين فصل سال را تابستان مي گويند. دوران اين فصل در نيمكرۀ شمالي، ماههاي تير و مرداد و شهريور و در نيمكرۀ جنوبي، دي و بهمن و اسفند است

Summer quarter

ییلاق کوهپایه و جای خنک و مطبوع و محل خوش آب و هوا که در فصل تابستان مورد استفاده قرار می گیرد .

Sun

خورشید جرم مرکزی منظومه شمسی که قطر آن 300،392،1 کیلومتر می باشد . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Sunrise

طلوع خورشید +سرزدن آفتاب

Sunset

غروب خورشید هنگامی که خورشید رد آسمان باختری بتدریج پائین رفته و مرکز آن با سطح افق مماس شود ، غروب نام دارد .

sunset industry

به معنی : صنعت ورشکسته.

Sunspots

لکه های خورشیدی لکه هایی در خورشید که بدلیل اختلاف درجه حرارت در سطح کره مزبور بصورت نسبتاً سیاهی بنظر می رسند .

Super nova

ابرنواختران- ستارگاني هستند از گونه نواختران با درخشندگي حدود 10،000 برابر نواختران عادي

Surface waves

امواج سطحي- اين امواج كه پس از امواج ثانويه بوسيلۀ لرزه نگار ثبت مي گردند پيچيده تر از امواج ديگر يعني امواج اوليه و ثانويه بوده. اين امواج بجاي اينكه از درون اشياء عبور كنند از سطح آن ها مي گذرند و خرابي هاي زمين لرزه بيشتر مربوط به همين امواج است

Sustainable development

توسعۀ پايدار- توسعه اي را پايدار مي گويند كه نيازهاي نسل حاضر را برآورده نمايد بدون اينكه توانايي نسلهاي آتي را براي رفع نيازهاي خود به مخاطره اندازد

Swamp

باتلاق- پهنۀ زميني پست كه از رطوبت اشباع شده و معمولا رستنيهايي برآن روئيده باشد و برخلاف مانداب، پوشيده از آب نيست. رطوبت باتلاق ناشي از مانعي بر سرراه زهكشي آن است كه ممكن است به سبب همواري زمين يا وجود سنگهاي نفوذ ناپذير و يا روئيدن

Swell

خیزآب حرکات و جنبش های منظم سطح آب دریا که به موج تبدیل نشده باشد . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Syncline

ناودیس چین خوردگی قسمتی از پوسته زمین که نسبت به تاقدیس حالت منفی یا معکوس داشته باشد .

Synclinorium

ناودیس شکنچی گونه ای ناودیس که از یک سری تاخودرگی های مثبت و منفی کوچک و دنبال هم تشکیل یافته باشد .

syntectonic

توده های نفوذی که همزمان با زمین ساخت تشکیل شده باشند

Systematic geography

جغرافياي سيستماتيك- جغرافيايي كه درباره طبيعت، انسان، اقتصاد، تاريخ و مانند آن بحث كند

syzygy

مقارنه هنگامیکه خورشید و زمین و ماه روی یک راستا قرار گیرند .

tabulation

جدول بندی مآخذ: باقری فرهنگ،عیسی.\"واژگان حمل و نقل درون شهری\"

taiga

تايگا- واژه ايست روسي كه به جنگلهاي مخروطي سيبريه و يا اقليم هاي مشابه آن مانند جنگلهاي مخروطي اروپاي شمالي و آمريكاي شمالي اطلاق مي شود

Tank/cistern

آب انبار حوضچه و یا استخر سرپوشیده ای که بطور مصنوعی ایجاد شده و برای ذخیره آب بکر می رود. مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Tanker

تانکر هرگونه وسیله نقلیه ای اعم از زمینی ، هوایی و یا دریایی که برای حمل مایعات بکار رود . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Tarn

درياچه كوهستاني- درياچه كوچكي در كوهستان كه معمولا از جمع شدن آب در يك چالگاه پديد آمده باشد

Taurus

ثور- يكي از صورت هاي فلكي واقع در منطقة البروج كه ستارگان پروين در آن واقفند. صورت فلكي ثور دومين صورت از منطقة البروج است

Tax

مالیات وجوهی که ماموران دولت برحسب قانون از صاحبان املاک اراضی ، مستقلات ، کارخانجات و غیره دریافت می کنند .

Tear Fault

گسل افقي ، گسلي که در آن حرکت سنگها عمدتاً افقي است تا عمودي. منبع: فشارکي، پ.، فرهنگ جغرافيا، انتشارات اميرکبير، 1379

Tectonic

زمين ساخت- علم بررسي كليه نيروهاي دروني كه منجر به پديد آمدن عوارض پوستۀ زمين مي گردند

Telescope

تلسكوپ- يا دوربين وسيله اي است براي رويت واضحتر اشياء دور

Temperate zone

منطقه معتدله حدفاصل منطقه گرمسیر(استوایی)و سردسیر(منجمد) .

Temperature

درجه حرارت + دما مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Terrace

تختان- زمين افقي و تقريبا همواري كه در كناره يك رودخانه يا در لبه يك دره واقع شده باشد، كه به آن تراس نيز گفته مي شود

Terrace cultivation

کشتزار تختانی کشتزاری که در یک دامنه شیب دار بصورت پلکانی ایجاد گردیده باشد .

Terrestrial globe

کره جغرافیایی کره ای که نقشه زمین ، سیارات، ستارگان و یا کره عالم ، بر سطح آن نمایش داده شود .

Territorial waters

آبهاي سرزميني- بخشي از آبهاي ساحلي كه بر اساس قوانين بين المللي به سرزمينهاي مجاور تعلق داشته باشد

territory

سرزمین(قلمرو)،پهنه ای از سطح زمین است که در آن یک گروه انسانی بویژه در زمینه اجتماعی ، سیاسی و ملی روزگار می گذراند. مآخذ:ژاک،شبلینگ.\"جغرافیا چیست؟\"

Texture of soil

بافت خاک کیفیت طبیعی خاک از نظر اندازه دانه های آن مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

thalasso cratic

دوره های آرام در زمین شناسی کواترنر

Thalweg

تالوگ خط القعر مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Theodolite

زاويه ياب- دستگاهي كه براي اندازه گيري زاويه هاي افقي و قائم بكار مي رود. اين دستگاه كه به آن تئودوليت نيز گفته مي شود از يك تلسكوپ، يك آليداد و يك صفحۀ مدرج قائم و حباب تراز تشكيل يافته و پاره اي از آنها قادرند زوايا را با دقت دهم ثانيه اندازه گيري نمايند

thermoclastie

متلاشی شدن سنگ در اثر گرما

Thermometer

حرارت سنج ←دماسنج مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

thicket

انبوهه جنگل کوچک و یا توده درختان متراکم و انبوهی که بویژه در حال رشد و نمو باشند . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Through road

جاده اصلی بین دو شهر،شاهراه بین دو شهر مآخذ: باقری فرهنگ،عیسی.\"واژگان حمل و نقل درون شهری\"

Thrust fault

راندگي، گسل معكوسي را كه شيب آن كمتر از 45 درجه و بيشتر از 10درجه باشد،راندگي گويند.اين گسل به نام گسل زير رانده نيز معروف است. منبع : پورکرماني، م. و اديب، ا.، زمين شناسي ساختماني، انتشارات دانشگاه پيام نور

thunder

تندر- هنگاهي كه اختلاف پتانسيل ميان دو طرف يك ابر يا ميان دو ابر و يا بين ابر و زمين به اندازه كافي برسد، تخليه الكتريكي بصورت جرقه اي بزرگ صورت مي گيرد كه توام با صداي خاصي است كه به آن تندر يا رعد يا غرش آسمان مي گويند

Tidal currents

جريان هاي كشندي- جابجائي و حركت آب در مناطقي كه تحت تاثير كشند آب دريا قرار مي گيرند

Tidal waves

امواج کشندی امواج بزرگی از آب که بر اثر وقوع زمین لرزه پدید می آید . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Tide

جزر و مد ←کشند مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Tides

کشند بالا و پائین رفتن متناوب آب دریا و اقیانوس حاصله از نیروی جاذبه خورشید و ماه را جزر و مد یا کشند می

Time zone

منطقه زمانی هر یک از قاچهای 24 گانه 15 درجه ای کره زمین که زمان متوسط نصف النهار مرکزی آن به عنوان زمان رسمی کشورها انتخاب گردد.

Title registration

ثبت مالکیت با نام ، ثبت مالکیت ، ثبت مالکیت تمام اعیار مآخذ: گردهارد،لارسن.\"سیستمهای کاداستر و ثبت زمین\"

Tobacco

تنباکو به معنی برگ خشک شده گیاهی است که برای دود کردن و به اصطلاح دخانیات بکار می رود. مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Ton

تن واحد اندازه گیری وزن مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Topaz

زبرجد سنگی قیمتی که ترکیبش عبارتست از سیلیکات طبیعی و منیزیم . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Topographic science

علم توپوگرافي- گرآوري و بررسي اطلاعات قابل سنجش سطح زمين و پديده هاي مربوط به آن را علم توپوگرافي مي گويند

Topography

توپوگرافي- نمايش عوارض موجود هر منطقه اعم از طبيعي يا مصنوعي را توپوگرافي مي نامند

Tornado

توفان پیچنده نوعی گردباد شدید که در پیرامون یک سیستم کم فشار پدید آید و با سرعتی حدود 300 کیلومتر در ساعت در جهت خلاف گردش عقربه های ساعت به گرد آن بوزد . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Torrent / freshet

سيلاب- روانه اي كه سيل در آن جريان داشته باشد و يا آب از آن به سرعت عبور كند

Torrent/freshet

سیلاب روانه ای که سیل در آن جریان داشته باشد و یا آب از آن به سرعت عبور کند . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Tourism

جهانگردی مسافرت به منظور گردش ، سیاحت و بررسی های علمی از نقاط گوناگون جهان . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

town

شهرک ، شمار نسبتا\" اندکی از جمعیت را در بردارد . مآخذ:پاشایی ع.\"فرهنگ اندیشه نو\"

Township

شهرستان- قسمتي از تقسيمات كشوري كه معمولاً از چند بخش تشكيل يافته و خود قسمتي از يك استان يا فرمانداري كل است

Trade winds

بادهاي بسامان- بادهائي كه از مناطق نيمه استوايي پرفشار بسوي مناطق استوايي كم فشار مي وزد

traffic

آمد و شد، رفت و آمد- در مهندسي ترافيك و برنامه ريزي حمل و نقل به افراد و وسايل نقليه اي گفته مي شود كه از نقظه اي معين و در يك دورۀ زماني مشخص عبور مي كنند. مأخذ: باقري فرهنگ، عيسي. \"واژگان حمل و نقل درون شهري\"

Traffic density

تراکم ترافیک مآخذ: عابدین درکوش،سعید.\"درآمدی براقتصاد شهری\"

Traffic pollution

آلودگي ترافيك- مأخذ: فرهنگ باقري، عيسي. \"واژگان حمل و نقل درون شهري\"

Trans-humance

کوچ فصلی ، شیوه از زندگی که بر جابجایی فصلی دامها در حوزه ای محدود تأکید دارد و پایه معیشتی آن زا زراعت و شبانی بهره می گیرد . مآخذ:جولیوس گولد،ویلیام ل. کولب.\"فرهنگ علوم اجتماعی \"

Transgression

آب گستري- پهناور شدن دريا بر اثر بالا آمدن سطح دريا

Transit

عبور گذستن یک نقطه یا جرم آسمانی از میدان دید تلسکوپ-گذشتن یک جرم فلکی از برابر قرص جرم بزرگتر دیگر.

Transition

تحويل- اصطلاحي است در نجوم به معني انتقال نقطه اي از يك موضع به موضع ديگر

transpiration

تعرق- جذب آب از طريق ريشه گياهان و پس دادن و تبخير آن در فضا از طريق برگهاي گياه

Transportation

حمل ونقل ←ترابری مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Triangle

مثلث شکل هندسی سه گوشه و یا سطحی که به سه خط مستقیم محدود بوده و از سه زاویه ترکیب یافته باشد .

Triassic

تریاسیک نخستین دوره زمین شناسی از دوران میان زیوی مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Tribe

عشاير-به جماعتي از مردم اطلاق مي گردد كه داراي سازمان اجتماعي مبتني بر گروههاي خويشاوندي بوده و افراد آن، ضمن احساس تعلق به سازمان، عموما جايگاه خويش را در آن مي دانند

Trigonometry

مثلثات بخشی از علم ریاضی که درباره روابط بین اضلاع و زوایای یک مثلث گفتگو می کند .

Trilobite

تری لوبیت جانوری از بندپایاین نخستین که فراوان ترین و عمده ترین ساکنان دریاهای دوران دیرین زیوی(پالئوزوئیک) بوده اند . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

trip

سفر- حركت يا جابجايي يك طرفه شخصي كه توسط يك يا چند وسيلۀ حمل و نقل صورت مي گيرد

Trombe

ترومب- گردبادي است با محور عمودي كه با بادهايي داراي سرعت زياد همراه مي باشد

Tropic of cancer

مدار رأس السرطان مدار 23 درجه و 27 دقیقه عرض شمالی .

Tropic of capricorn

مدار رأس الجدی مدار 23 درجه و 27 دقیقه عرض جنوبی.

Tropical desert climate

اقلیم بیابانی حاره ای بیشتر در کمربندهای پرفشار عرضهای متوسط قرار دارد . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Tropics

مداران دو مدار عرض جغرافیایی کره زمین ، عرض شمالی را مدار رأس السرطان و عرض جنوبی را مدار رأس الجدی می نامند .

Trust

تراست در اصطلاح مالی و اقتصادی ، سازمانی است که سیاست بازرگانی چندین مؤسسه مستقل را تحت نظارت خود در آورد و یکی از مظاهر رژیم سرمایه داری است که بوسیله آن سرمایه داران کوچک از بین برده می شوند . مآخذ:فرهنگ بزرگ گیتاشناسی

Trusteeship

قیمومت نظام نظارت سازمان ملل متحد بر سرزمینهایی که دارای استقلال نیستند .

tsunami

آبلرزه- امواج بزرگي از آب كه بر اثر وقوع زلزله در كف اقيانوس يا دريا پديد آيد

Tuff

توف- سنگي كه از تراكم و بهم چسبيدن خاكستر و غبارهاي آتشفشاني پديد آمده باشد

Tuffisite

توفسنگ- خاكسترها و غبارهاي آتشفشاني هنگاهي كه به دريا و يا درياچه وار د مي شوند همراه با ذرات ماسه در كف آب ته نشين گرديده و با گذشت زمان و فشارهاي وارده از لايه هاي بالا به توفسنگ دگرگون مي شوند

Tundra

توندرا- اراضي بي درختي كه در نواحي شمالي آمريكاي شمالي و هم چنين در سراسر مناطق شمالي قاره اروپا و آسيا واقع شده و به دليل دارا بودن آب و هواي قطبي، اغلب از برف و يخ پوشيده شده باشد

Tunnel

تونل- گذرگاه زيرزميني كمابيش افقي كه در دل كوه يا زير رودخانه ها و امثال آن حفر شده باشد و براي عبور دادن جاده، خط آهن، كانال و فاضلاب و غيره ساخته شود

Turquoise

فیروزه یکی از سنگ های آذرین که از فسفات ئیدراته آلومینیم طبیعی تشکیل یافته است .

تبلیغات